محمدحسین ناصربخت

دگردیسی مضحکه ی ایرانی در مواجهه با مدرنیسم
(بررسی تاثیر دگرگونی های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی بر تحولات مجالس تقلید در دوره ی پهلوی)

چکیده پژوهش  حاضرباتوجه به ضرورت بررسی تحلیلی سیرتکوین نمایش های سنتی ایرانی ، تاثیرات تحولات اجتماعی ، سیاسی وفرهنگی برمجالس تقلید ایرانی را دردوران پهلوی (۱۳۰۴ تا۱۳۵۷ ه.ش)، دورانی که کمتر دراین زمینه مورد توجه پژوهشگران بوده است، بررسی می نماید ودر جستجوی پاسخی برای این سئوال است  که:  شرایط اجتماعی وسیاسی  حاکم و تحولات فرهنگی این برهۀ زمانی چه تاثیراتی برقصص ونحوۀ اجرای مجالس تقلید داشته اند؟ پس به همین سبب؛ به تحلیل جامعه شناسانه اسناد وبه ویژه متون ثبت شده و به جای مانده از مجالس شادی آور دراشکال گوناگون آن می پردازد که بخشی از آنها در مرکز اسناد هنرهای نمایشی در کتابخانه تئاتر شهرمضبوط بوده ، برخی در مکتوبات موجود دراین زمینه توسط پژوهشگران متقدم ثبت شده اند وبرخی از آرشیوهای شخصی ابتیاع گردیده اند، پژوهش حاضر ضمن شناسایی وتحلیل تغییرات وتحولات به وجود آمده درقصص ونحوه اجرای انواع گوناگون نمایش های شادی آورسنتی دراین دوران ،  در پایان به این نتیجه دست می یابد که:  طی این دوران نمایش های شادی آورسنتی همسوباخواست زمانه اوجی کوتاه مدت، گسترش وسپس نزول خود راتجربه نموده اند و حتی برخی ازگونه های آن – چون سیاه بازی – درمقاطعی به عنوان رقیبی جدی برای تئاتر وارداتی درتماشاخانه های الگوگرفته اراروپامطرح بوده اند و برهمین اساس باتوجه به شرایط وپیشنهادات زمانه موضوعات ووضعیت های  مورد علاقه مخاطبین وسفارشات  اجتماعی )وگاه تحت حمایت دولت) درانتخاب قصص برای اجرا درمنازل وتماشاخانه هاواستفاده از ترفندهاوفنون کمدی وایجاد بزنگاه های نمایشی تغییرات وتحولاتی را بنا به پسند زمانه و خواست مخاطبین وگاه تحت تاثیر تئاتر وارداتی پذیرا شدند.لیکن علیرغم این تلاش از سوی دست اندرکاران نمایش های شادی آور به سبب گرایش حکومت پهلوی ومیل  جامعه به مدرنیزاسیون واز دست رفتن زمینه های طبیعی ورشد وتحول مجالس شادمانی به تدریج سیر نزولی خود را آغاز نموده ودر اواخر دوران پهلوی در حضیض مذلت قرار می گیرند. ضمنا در این مقاله با توجه به دسترسی پژوهشگر به اسنادی که کمتر مورد توجه بوده اند؛برخی از ترفندها وتحولات انجام پذیرفته در قصص ومتون نمایش های شادی آور برای نخستین بار طرح می شوند. امید است که دستاوردهای این تحقیق درشناسایی تاریخچه مبهم نمایش های شادی آور ایرانی موثر بوده وتوسط نمایشگرانی که درپی احیاء و معاصرسازی این گونه های نمایشی هستند، مورد استفاده قرار گیرد. واژگان کلیدی : تقلید- تئاتر- دوره پهلوی – سنت- تجددطلبی – تماشاخانه




مطالب مرتبط

محمد علی خبری، مهدی جوزی

کنش های دراماتیک از منظر جیمز تامس در قصه ی حضرت موسی (ع)
محمد علی خبری، مهدی جوزی

کنش های دراماتیک از منظر جیمز تامس در قصه ی حضرت موسی (ع)

چکیده قصه ها و داستان های قرآن کریم دارای جنبه های نمایشی (درام) بوده و می توان آنها ...

|

پریسا آب‌تین، مسعود دلخواه

تأثیر فضا و طراحی صحنه بر میزانسن در آثار رابرت ویلسون
پریسا آب‌تین، مسعود دلخواه

تأثیر فضا و طراحی صحنه بر میزانسن در آثار رابرت ویلسون

چکیده این مقاله درباره‌ی، تأثیر فضا و طراحی صحنه بر میزانسن در آثار رابرت ویلسون ( ...

|

سارا نوری،  محمدرضا شریف زاده

اثرسنجی واقعیت مجازی بر عملکرد صحنه‌پردازی تئاتر با تکیه بر آثار آستین وانگ
سارا نوری، محمدرضا شریف زاده

اثرسنجی واقعیت مجازی بر عملکرد صحنه‌پردازی تئاتر با تکیه بر آثار آستین وانگ

چکیده: آستین وانگ، طراح صحنه تئاتر تایوانی در استفاده از یک رویکرد حداقلی در ایجاد ...

|

محمد هاشمیان،  نرگس یزدی

راهکارهای عملی طراحی نور برای اجرای تئاتر وحشت
محمد هاشمیان، نرگس یزدی

راهکارهای عملی طراحی نور برای اجرای تئاتر وحشت

چکیده وحشت یکی از پرمخاطب‎ترین ژانرهاست که ریشه‎ای ...

|

سارا عالم، وحید وزیری، علی رضایی‌شریف

نقش محتوا و کالبد در طراحی فضاهای نمایش آیینی با بهره گیری از مشارکت بهره برداران
(مطالعات موردی: اردبیل)
سارا عالم، وحید وزیری، علی رضایی‌شریف

نقش محتوا و کالبد در طراحی فضاهای نمایش آیینی با بهره گیری از مشارکت بهره برداران
(مطالعات موردی: اردبیل)

چکیده   از دیرباز نمایش‌های آیینی نقش مهمی در ارتقا ...

|

فایل pdf فصلنامه‌ی تئاتر (شماره‌ی 77)

فایل pdf فصلنامه‌ی تئاتر (شماره‌ی 77)

|