محمّد اوحدی حائری

مشاهده و تصاحب: بررسی دیالکتیکِ شرق و غرب در روند مدرن‌سازیِ گونه‌های نمایشیِ ژاپن

 چکیده: د. ت سوزوکی(۱۸۷۰ - ۱۹۶۶) در خطابه‌هایی بر ذن بودیسم، با مقایسه‌ی دو شعر از ماتسئو باشو(۱۶۴۴ - ۱۶۹۴) هایکوسرای بزرگ ژاپنی  و آلفرد تنی‌سون(۱۸۰۹ - ۱۸۹۲) ملک‌الشعرای بریتانیا، از دو نوع تفکر که به هنر نیز سرایت پیدا کرده پرده بر می‌دارد. او خصوصیتِ توصیف شرقی را در مشاهده کردن و نظاره‌گری؛ و خصوصیت توصیفِ غربی را در تصاحب و از آنِ خودسازی می‌بیند و از این نکته به برآیندِ درونیِ یک هنرمند می‌رسد. در این نوشتار با بررسی انسان‌شناسانه و با استفاده از نظریه‌ی سوزوکی در موردِ حدِّ افتراقِ شرق و غرب، سعی در بررسیِ دیالکتیکی داریم که منجر به تولیدِ آثار کسانی همچون یوکیو میشیما(۱۹۲۵ - ۱۹۷۰) و رابرت ویلسن(۱۹۴۱-) شده است. میشیما با تمرکز بر گونه‌های کهنِ نمایش در ژاپن، اقدام به نگارشِ نمایشنامه‌هایی مدرن برای کابوکی و نو نمود. ویلسن نیز در نمایش انیشتین در ساحل با استفاده از سنت‌های نمایشی ژاپن، اثری مدرن خلق کرد. هر دو فرد در تلاش بودند که گونه‌های کهن را از کارکردِ موزه‌ای خارج ساخته و به شاکله‌هایی جدید از بطن سنت دست یابند. اما از دیرباز این نگرانی وجود داشته است که گونه‌های کهن به واسطه مناسباتی که در خود دارند باید در همان ساختار انجام پذیرند زیرا خارج شدن از آن ساختار مساوی با خروج از کالبدِ خود خواهد بود و این به منزله‌ی تهی کردن سنت‌های پیشین تلقی می‌شد. بنابراین باید با این سنت چه کرد؟ از اینرو پرسش این پژوهش در چگونگی مواجهه با سنت، با استفاده از درهم‌آمیختگیِ دو سنت شرق و غرب است. فرضیه‌ی این مقاله مبتنی بر این است که میشیما و ویلسن سنت‌ها را قداست‌زدایی کرده اما در عین حال روحِ آن را حفظ نمودند. در این راه، میشیما به متن توجه نمود و ویلسن ساحتِ بدن و تقطیعِ کلامی و بدنی در یک نمایشِ نو را مورد توجه قرار داد. هر دو نفر، سلوک را حفظ کردند و فرآیندِ مدرن‌سازی را با سلوک همراه کردند. به نظرِ آنان در ساحتِ مدرن نیز باید آیین‌سازیِ جدیدی تحقق پذیرد و بدونِ آیینِ جدید، آیینِ کهن مدرن‌سازی نمی‌شود و امکانِ به نمایش درآمدن را نمی‌یابد. واژگان کلیدی: تامه، ساتوری، قلمرو حسی، دیالکتیکِ گفت‌وگویی، واقعیت فراروزمره.




مطالب مرتبط

محمدرضا شریف‌زاده، مهدی محمدی کیاکلااملشی، سید مصطفی مختاباد

آفرینش نمایش از فلسفه: خوانش کیرکگاردی از نمایش‌نامه‌ی «مراسم قطع دست در اسپوکَن» مارتین مک‌دونا
محمدرضا شریف‌زاده، مهدی محمدی کیاکلااملشی، سید مصطفی مختاباد

آفرینش نمایش از فلسفه: خوانش کیرکگاردی از نمایش‌نامه‌ی «مراسم قطع دست در اسپوکَن» مارتین مک‌دونا

چکیده: چگونگی تاثیر گذاری یک اندیشه‌ی فلسفی بر ساختار و محتوای یک اثر نمایشی آغازی ...

|

​آسیه انصاریان، مسعود دلخواه

جایگاه تکنولوژی هولوگرافی و ویدئومپینگ در هنرهای اجرایی در قرن بیست‌ویکم
​آسیه انصاریان، مسعود دلخواه

جایگاه تکنولوژی "هولوگرافی" و "ویدئومپینگ" در هنرهای اجرایی در قرن بیست‌ویکم

چکیده هدف از این پژوهش، معرفی، بررسی جایگاه، ضرورت و کارکرد «هولوگرافی» و «ویدئومپینگ» در ...

|

شادی کرم‌رودی، آزاده شاهمیری

بررسی نمودهای سبک زندگی در عناصر صحنه‌ای نمایش‌نامه‌ی نگاهمان می‌کنند  با رویکرد نشانه‌شناسی اجتماعی بر اساس آرای تئوون لیوون
شادی کرم‌رودی، آزاده شاهمیری

بررسی نمودهای سبک زندگی در عناصر صحنه‌ای نمایش‌نامه‌ی نگاهمان می‌کنند  با رویکرد نشانه‌شناسی اجتماعی بر اساس آرای تئوون لیوون

چکیده سبک زندگی یکی از مهمترین اصطلاحات نشانه‌شناسی اجتماعی است که از راه‌های متعددی ...

|

​عیسی نوری وایقان، شمس الملوک، اسماعیل شفیعی

نقش زشتی در تراژدی های منتخب دوره ی آتیکا در یونان با تکیه بر آراء افلاطون و ارسطو
​عیسی نوری وایقان، شمس الملوک، اسماعیل شفیعی

نقش "زشتی" در تراژدی های منتخب دوره ی آتیکا در یونان با تکیه بر آراء افلاطون و ارسطو

چکیده هنر در اعصار مختلف به کرات به نمایش "زشتی" دست زده است و نمونه ی بارز آن ...

|

جهانشیر یاراحمدی، مهدی نصیری

مطالعه عناصر ساختاری و محتوایی آیین سینه‌زنی دواره‌ای به مثابه‌ی یک نمایش
جهانشیر یاراحمدی، مهدی نصیری

مطالعه عناصر ساختاری و محتوایی آیین سینه‌زنی دواره‌ای به مثابه‌ی یک نمایش

چکیده: درگوشه و کنار سرزمین پر آیین ایران می توان آیین هایی یافت  که بر ...

|

لنارت جی. سونسِن  ترجمه: سعید اسدی، سپهر اسدی

مشاغل و حرفه ای بودن در فرهنگ و هنر
لنارت جی. سونسِن / ترجمه: سعید اسدی، سپهر اسدی

مشاغل و حرفه ای بودن در فرهنگ و هنر

چکیده: این مقاله از منظر جامعه شناسی فرهنگ و هنر به موضوع ویژه‎‌ی هنرمندان و حرفه‌ای بودگی می‌پردازد تا به طور کلی ...

|

فایل pdf فصلنامه‌ی تئاتر (شماره‌ی 79)

فایل pdf فصلنامه‌ی تئاتر (شماره‌ی 79)

|